Yapay Zeka ile Bir Yıl — Neyi Öğrendim, Neyi Hâlâ Yapamıyor?

Yapay zeka ile ilk tanışmam Chat GPT 3.5 dönemine dayanıyor. O zaman “vay be” dedim, biraz kurcalayıp oynadım, geçtim. Sonra GPT-4 geldi, Google Gemini devreyi girdi, Claude sahneye çıktı… Ve bir anda fark ettim ki bu araçlar sadece birer oyuncak değil, günlük iş hayatımın ayrılmaz birer parçası olmuş.

Bir yılı aşkın süredir neredeyse her gün bir şekilde yapay zeka kullanıyorum. Ve artık hem ne işe yaradığını hem de nerede adamakıllı hayal kırıklığı yarattığını çok net bir şekilde görebiliyorum.

Ne işe yarıyor?

Bir konuyu hızlıca anlamak, Karmaşık bir raporu özetlemek, farklı bakış açılarını görme falan fistan feşmekan… Boş laflar bunlar. Youtube’da dahi defalarca duydum. İşte bilmem ne kadar veriyi şu kadar sürede şöyle yapıyor böyle yapıyor. Tamam da sen ne yaptın? spesifik olarak kimse işte şunu yaptım şöyle yaptım demiyor. Herkes kendince nasıl yapılır videosu gösteriyor ama gerçekten kendilerinin ne yaptığını anlatmıyorlar çünkü youtube’er olalı zaten çok uzun zaman geçmiş aradan 🙂 Adam youtuber yani… Onun kendi çektiği videoların emeğiyle oluyor yani olanlar…

En basiti: Youtube için AI video üretimi Balon mu ?

Bence bu bir balondu söndü mü yoksa halen devam mı ediyor bundan tam emin değilim. Yani youtube videoları için şu an binlerce insan Aİ VİDEO ÜREİYOR. Ama binlerce insan arasından sıyrılmak da zor. Kaldıki gerçekten uzun metrajlı yz üretimi videolar yapmak ayrı bir uzmanlaşma istiyor… https://aradabiryer.com/video-icerik-mi-yazili-mi-hangisi-daha-etkili/ bu konuya değinmişim bile 🙂 ama ne yazdıgımı artık hatırlamıyorum…. Yani bence insanlar yapay zeka videolarla bağ kuramaz. Bir yerden sonra sıkıcı gelmeye başlar ve artık marvel kalitesinde gerçekten değilse ben ilgimi kaybettim bile…

Metin üretiminde insanın anlaması imkansız diyenler yanılıyor.

Ardından İnsan’ı arayanları kandıramazsınız

Niyetiniz ansiklopedik bilgi ise kesin işe yarar… Ama kim okuyacak? Kimse ruhu olmayan bir yazıyı okumaz. Yapay zeka ile üretilen bir metni bir insanın anlaması nerden baktığımıza göre çok zor veya çok kolaydır. Bana espirili bir yazı yaz demeyin… Chat gpt artık anında cevap verme özelliğiyle müthiş ama yapaaaaay… Hepsi bu yapay… Yeterince doğal değil… Eğer jenerik bilgi değilse, bir insan tarafından yazılıp yazılmadığı önem arz etmiyorsa okumadan geçiyoruz zaten. Ardında bir insan aradığımız metinleri zaten genelde okuyoruz veya onları bile atlıyoruz bazen.

Ardında insanmı var yoksa robot mu sorusunu soruyorsanız ya okumuyorsunuz yada sizin için zaten önem arz etmyor demektir. Yani kitap yazırabilirsiniz ama kitabı okurken da ardındaki insanı arayacak değiliz ya… İnsan yazdı o halde hikayedeki kahramanların olaylar dizini okuyup anlamaya odaklanıyoruz haksız mıyım? Ben direkt sölüyorum. Blogger olmaksa mesela niyetiniz benim gibi, yapaq yzekaya içerik yazdıracaksanız bunu mutlaka insanlar anlar. Bu zaten sizin ayırt edici özelliğiniz de olmaz… Ama evet kitap yazıdrabilirsiniz o da bşka mesele

Magazin bilgi

Kod yazıyor, yazılan koddaki hatayı buluyor, e-posta taslakları hazırlıyor. Araştırma yaparken yüzlerce sekme arasında kaybolmaktansa, bana damıtılmış bir bilgi sunuyor. Bazı günler asistanımdan daha hızlı ve net cevap veriyor — ve işin komik tarafı benim bir asistanım yok zaten 😄Bunlar hep boş laflar bunu söyliyim..

Neyi hâlâ yapamıyor?

Gerçek bir fikri yok. Bunu anlamak biraz zaman aldı. Çok ikna edici ve özgüvenli konuşuyor ama aslında sana duymak istediğin şeyi söylüyor. Gerçekten tartışmıyor, karşı çıkmıyor, bir kanaati veya dünya görüşü yok. “Sence hangisi daha iyi?” diye sorduğunda verdiği cevap hep yuvarlak, güvenli sular, “iki tarafın da artıları eksileri var” tadında steril bir metin oluyor. Bu da bir yerden sonra simyacı misali cevapsız kalıp altında oldugun ağaca yaslanıp düşünmekle sonuçlanıyor…. E tabi istisnalar hariç şu an kötü senaryodan bakıyorum…

Bir de o meşhur güncel bilgi sorunu var. Kendi eğitim verisinden emin olamadığında boşlukları çok güzel bir dille uyduruyor. Buna sektörde havalı bir isimle “halüsinasyon” diyorlar. Ben ise düpedüz “yüzsüzce yalan söylüyor” diyorum. 🤣 Bir kaynak veriyor, linke tıklıyorsun, öyle bir sayfa hiç var olmamış bile. Ama halüsinasyon gördiğünü anlamak bazen zor oluyo. Yani siz konuyla ilgili bişi bilmiyor veya gözünüzle somut olarak bakacağınız bir websiteniz falan yoksa anlamak zor. Ben lendi sitemde şuraya bir düğme koy diyorum koydum diyor mesela ama yok aslında hiç koymadı 🙂 Neee kendi sitem mi ? İşte bir somut ve önemli bir ip ucu… Buna geleceğim…

Ayrıca özgün, derin, yaşanmışlık barındıran kişisel bir yazı yazması benden iyi değil. Süslü kelimeler kullanabiliyor ama o “bir insanın yaşadıklarını, acılarını, tecrübelerini hissettiren” ince dokunuş her zaman eksik kalıyor. Yapay zekanın yazdığı bir metin hemen kendini belli ediyor; ruhsuz ve fabrikasyon bir tat bırakıyor. Ben buna daha çok jenerik içerik demeyi tercih ediyorum.

Sonuç? Ne olduguğunu anlamak çok zordur aslında

Çok güçlü ve dönüştürücü bir araç. Ancak sadece bir araç. Düşünmeni kolaylaştırıyor, hızlandırıyor ama yaratıcılığın ve insan olmanın yerini almıyor. Ya da alması gerekmiyor en azından — bu artık bizim onu nasıl konumlandırdığımıza bağlı bir tercih meselesi.

Şurada https://aradabiryer.com/chat-gpt-nedir-diye-kendisine-sorduk-iste-cevabi/ Chat Gpt’nin ne olduğunu kendine sordum ama ne sizi tatmin edecek bir cevap bulabilirsiniz ne de başkası bunu size tam olarak anlatamaz.

Yapay zekanın ne olduğunu anlamak makine öğrenimi mantığı denen mühendislik olayını anlamak gerekiyor. Çünkü bu mühendisler yapay zekayı yaratan kişiler. Ancak onlarla oturup konuşmak da bu benim takıntılı oldugum ‘YAPAY ZEKAYI ANLAMA’ dediğim şeyin cevabını veremeyebilir. Çünkü bazen anlamak dediğimiz bütünün kendi, kökten bir çıraklıktan ustalığa giden yol. Bizler çoğumuz standart bireyler olarak taaa başından beri aynı olan kodlardan bile anlamıyoruz ki… Kodun çalışma mantığını bilmiyoruz ki…

Bence işin en sihirli kısmı o kodu yazınca makinenin verdiği tepki. Kod nasıl tepki verdiriyor bu çok ilginç değil mi ? Oysaki elektirk sinyalleri… Elektrik sinyalleri nasıl oluyorda bildiğimiz elektirkten farklı çalışıyor? Hemen şunu soruyoruz kendimize ‘Elektiriğin çalışma prensibi ne’? Kod yazmakta ustalaşmış kodlayıcıların bile hepsi bunun cevabını bilmiyordur… Bu bağlamda bilmek bazen birden fazla bilirkişinin bir aradayken ortaya çıkardığı gizem gibi. Ben şimdilik terminal ekranıyla neler yapabilirim? Sunucu yönetimini nasıl bir sonraki seviyeye taşırım gibi sorularımı cevaplandıran bir rotaya girdim. Kendimi kendi sunucumda amatör olarak işe aldım 🙂 ve yz den ciddi destek alıyorum.