Gençlik iksiri eğer gerçekten yapılabilseydi eminim ülkeler arasında savaş çıkardı. 🙂 Şimdi bizim bildiğimiz klâsik pamuk prenses hikayesindeki cadı, pamuk prensesin kalbini almak için bir kaç yol deniyor. Biliyorsunuz işte çaresiz yaşlı bir kadın kılığına girip gidip zehirli elmayla prensesi kandırıyor ve kızı öldürdüğünü sanıyor falan.
Bu arada pamuk prenses masalında asıl mesele: ‘Cadının kendisinden güzel olan kim varsa sadece onun ölmesi‘ O yüzden yaşlı kadın kılığıa girip ona yedi cücelerin evinde takılırken zehirli elmayı yediriyor ve cüceler kızı kurtarıyor. Ve sonra hikayenin devaında avcıya ‘git kızı öldür’ diyo. Avcı da kıza kıyamıyor bir geyiğin kalbini söküp getiriyor.
Tabii klasik Pamuk Prenses masalında cadının derdi sadece güzellik sıralamasıydı — kalbin özel bir gücü yoktu, sadece ölüm kanıtıydı. Ama 2012 yapımı Snow White and the Huntsman filminde konu çok daha karanlık bir boyuta taşındı. Filmde Kraliçe Ravenna gençliğini korumak için sıradan genç kızların yaşam enerjisini emiyor. Ancak Snow White meselesi farklı — ayna onu “en güzel” ilan edince Ravenna onun kalbini yemek istiyor, çünkü bu ona sadece gençlik değil ölümsüzlük de verecek.”
Ayrıca hikâyede ki olay sonsuza kadar genç kalması değil, her yaşlanmasında bir genc kızın kalbine ihtiyaç duymasıydı değil mi? Peki bulacağı kalbin de kendisinden daha güzel bir kızda olması mı gerekiyordu? Yoksa genç ve güzel ratgele bir kız işini görür müydü ? Hatta bildiğiniz o replikle; Cadı kendinden daha güzel olan bu kızı bulmak için de ‘Ayna ayna söyle bana var mı benden daha güzeli bu dünyada’ diyordu değil mi ? 🙂
Klâsik dilimize pelesenk olmuş “ayna ayna söyle bana” cümlesinin İngilizcesi daha havalı ve bizim dilimizdeki gibi who is more beautiful than diye sormuyor aslında… “Mirror, mirror on the wall, who’s the fairest of them all?” cümlesindeki fair, açık parlak tenli anlamına geliyor ve genel olarak güzel diye çevirmek uygun görülmüş 🙂 Fair kelimesi güzel, açk renkli, adil anlamlarına geliyor… Neyse
Şimdi bu cadı aptal mı? Koskoca cadılığıyla altı üstü aptal bir kızın kalbini alamıyor. Günümüzde, böylesi güçlü bir ihtimal için ülkeler bir birine girmeye hazırdır yani. Bırakın 1 kişinin kalbini 1000 lerce kişinin kalbini söküp almaya hazır milyarderler var mıdır? Ama bizim masaldaki kurnaz cadı ne yapıyor ne ediyor 40 takla atıyor ve her yeniden çekilen hikayenin sonunda yine ölüyor. 🙂 Vay be… güzellik gençlilk ne de özel bişey değil mi ?
Gençlik iksiri için savaşa hazırız
Ülkeler arası savaş çıkar derken abarttım biliyorum. Ama böyle bir şey gerçektende ülkeler arası savaşa sebep olabilir. Çünkü gençlik herkese tanınmış tek bir şans. Ve herkes bu şansı değerlendirirken yeterince şanslı olmayabiliyor. Nice hayatlar nice sultanlar geldi geçti bu dünyadan. En şanssızı olsak ne ki? Sultan Süleyman ölmedi mi? Gerçi ozamanlar ne genç kalmak ne de ölümsüz olmak kavramları günümüzdeki gibi insanlarn gözüne sokulmuyordu.🤭
E tabi şimdi gençlik iksiri deyince de, ister istemez filmlerdeki gibi şık bir şişenin içinde gelen ışıltılı bir sıvı geliyor insanın aklına. (Alttaki resimlerde Meryl Streep Death Becomes Her isimli filmden alıntı. Fantastik türde bir film)
“Ve bu iksir de Pamuk Prenses filmi de dolayısıyla bize ölümsüzlük tanımını çağrıştırıyor. Aslında gençlik iksiri de ölümsüzlük konusundan feyz alıyor. Keza her canlı, ölümü tadacaktır. Tanıdık geldi mi? Neden ölmekten bu kadar korkuyor olabiliriz? De bunca filmler yapılıyor, masallara, destanlara konu oluyor?
Gılgameş destanında, MÖ 2000’lere dayanan bu en eski yazılı hikayede bile, Uruk Kralı Gılgameş yakın dostu Enkidu’yu kaybedince ölümsüzlük arayışına çıkıyor. Sonunda ölümsüzlük bitkisini buluyor — ama bir yılan gelip bitkiyi çalıyor ve Gılgameş eli boş dönüyor.
Benzer bir hikaye de Lokman Hekim’den geliyor. Lokman Hekim tüm bitkileri gezerek sonunda ölümsüzlük iksirinin formülünü buluyor ve bir deftere yazıyor. Misis Köprüsü’nde ilacı hazırlamaya başlıyor — tam tamamlayacağı sırada ani bir rüzgarla hem defteri hem de otu Ceyhan Nehri’ne uçup gidiyor. Yani ölümsüzlüğün formülü tam Adana’da, Misis Köprüsü’nde sulara karışıyor. 😊 Bu yüzden Misis Köprüsü bugün hâlâ “Ölümsüzlük Köprüsü” adıyla da biliniyor. Gılgameş’te yılan, Lokman Hekim’de rüzgar… İnsanlık binlerce yıldır ölümsüzlüğe uzanıyor ama hep eli boş dönüyor.”
Yani binlerce yıl önce de insan aynı şeyi istemiş, aynı şekilde eli boş kalmış. 😊 Sanırım korkudan daha ziyade benliğin imkânları ve iradesiyle ilgili derin bir konu.”
Gençlik iksiri sayesinde ölümü daha geç tatmak düşüncesi
Eskiden bazı azizlerin veya kutsal olduğuna inanılan kişilerin yüzlerce, hatta binlerce yıl yaşadıkları söylenir. Bunların gerçek olup olmadığını bilemeyiz elbette. Ama şunu düşünelim — 70-80 yıllık ortalama bir ömür yerine 700-800 yıllık bir ömür bile başlı başına akıl almaz bir durum.
Üstelik bu ölümsüzlük de sayılmaz. Ölümsüzlük 700-800 yıl yaşamak değil, sonsuza dek yaşamak. Böyle bir kavramı insan zihni zaten tam kavrayamıyor. Herkesin ömrü 800 yıl olsaydı bugünden pek farkı kalmazdı zaten. Ama herkes 80’de ölüyorken birileri 800 yıl yaşıyorsa… KIYAMET derim, başka bir şey demem. 😄 Dünyanın en güçlü, en zengin insanlarından bile üstünsün — 800 yıl yaşayacaksın, daha ne diyeyim!
Gençlik iksiriyle çok uzun bir zaman yaşamakla yetinmek
Canım benim, ölümsüz de olmayı verseler ne olacak ki? Nasıl olsa öleceksin. 😂 200 yıl az mı yaşadın, çok mu — ne fark eder sonunda…
Ama bilim bu işin peşini bırakmıyor. Özellikle son 50-100 yılda anti-aging yani yaşlanma karşıtı diye adlandırılan devasa bir sektör oluştu. Bu sektöre AR-GE adı altında harcanan para, tüm dünyadaki yoksulluğu bitirebilir miydi acaba? O da ayrı bir muamma…
Şöyle düşünelim: 8 milyar insana birer milyar dolar versek ne olur? Milyarder tanımı değişir, alım gücü alt üst olur, pahalılık patlar — ya da hiçbir şey değişmez ve ilkel bir yaşama geri döneriz belki. 8 milyar kişinin 800 yıl yaşaması da teoride aslında çok bir şeyi değiştirmez. Ama bunu yaşamadan bilemediğimiz için bilim, anti-aging sektörüne yatırım yapmaya devam ediyor.
Yaşlanmayı tersine çeviren haplar?
Gençlik iksiri antik çağlardan beri aranıyor. Kimileri eskiden bulundu der, kimileri binlerce yıl önce keşfedilip kaybolduğunu söyler. Lokman Hekim’in ölümsüzlük formülünü Misis Köprüsü’nde Ceyhan’a kaptırdığı hikayesi gibi… Ama bu yazıda bahsedeceğimiz şeyler masalsı efsaneler değil.
Günümüzde tıp ve teknoloji hızla gelişiyor. Kozmetik sektöründen bilim dünyasına kadar anti-aging meselesi gündemdeki yerini korumaya devam edecek — çünkü gençliğe ve ölümsüzlüğe dair her şey insanın en derin merakını tetikliyor. Elimizde henüz gözle görülür somut sonuçlar olmasa da, bilimin bu ihtimalleri keşfedeceği artık kaçınılmaz görünüyor. Aşağıdaki haber, 2013-2015 yılları arasında bir Amerikan haber sitesinden tercüme edilmiştir.
Yaşlanmayı tersine çeviren hap
Bilim adamları, kasların güç ve kuvvetinin tekrardan nasıl kazandırılacağını keşfettikten sonra, yaşlanma karşıtı hapı yaratmaya bir adım daha yaklaştı. İddiaya göre, çığır açan bu keşif, insanların genç ve fit kalmalarını sağlayacak basit bir hapın buluşuna giden yol olabilir. Yani adı gençlik iksiri değilse bile gençlik hapı olacak gibi 😉
Uzmanlar, kasların onarım sisteminin yaşlanmayla azalmasından sorumlu kilit bir protein saptadılar. Ayrıca, potansiyel kanser tedavisi için de yaygın olarak kullanılan ve yaşlanma sonucu kas kaybını tersine çevirmeye yardımcı olabilecek test aşamasında olan bir ilaç buldular. Bu kimyasal, yaşlıları formda tutmak için kas güçlendirici bir tedaviyi harekete geçirerek kasların zayıflama sürecini durdurabilir.
Londra King Koleji’nden üst düzey araştırmacı Dr. Albert Basoon, “Yaşlılık döneminde, insanlarda kas kaybını engellemek ya da tersine çevirmek şimdilik uzak bir hedef; ancak bu araştırma yaşa bağlı kas kaybından sorumlu olabilecek süreci ilk kez ortaya çıkardı. Bu da son derece heyecan verici. Bulgular, gelecekte yaşlı kasları tekrardan gençleştirecek tedavileri geliştirebileceğimiz ihtimalini ortaya koyuyor. Şayet bunu başarabilirsek, insanların yaşlandıkça daha bağımsız ve daha hareket halinde hayatlar yaşayabilmelerini sağlayabiliriz” dedi.
King’s Koleji, Harvard Üniversitesi ve Massachusetts hastanelerindeki araştırmada, kaslardaki kök hücrelerinin bölünüp gelişerek oluşan çok sayıda kas liflerinin zarar görmüş dokuyu nasıl onardığını incelediler. Ağırlık kaldırmak gibi faal bir çalışma şekli kaslarda önemsiz küçük hasara yol açar; ancak bu hasar, kasları yeniden yapılandırmak için tetikler. Bu da iri pazılar ve baklava dilimli bir karın olarak sonuçlanır. Ama insanlar yaşlandıkça kaslar, kendini yenileme yeteneği kaybeder. Buna sebep olan FGF2 isimli bir proteinin aşırı yüksek seviyede olmasıdır. Bu protein, yaşlanan kaslardaki hareketsiz kök hücrelerini sebepsiz yere sürekli olarak tetikliyor ve kök hücre stoğu zamanla tükeniyor. Böylece gerçekten ihtiyaç duyulduklarında yeterli olmuyorlar. Sonuç olarak, kasların yeniden yapılanma yeteneği azalıyor.
Bilim adamları, “FGF2’yi engelleyen bir ilacın, kasların bu kök hücre kaybına engel olduğunu” buldu. Yaşlı fareler üzerinde (bulunan ilaçla) yapılan araştırmalara göre, yaşlı kas dokusunun kendini tamir etme sürecinin çarpıcı bir şekilde geliştiği görüldü.
Dr. Basson: “Bu sadece laboratuvar ortamında kullanılan deneysel bir ilaçtır, ancak ilacın daha yeni nesil ürünleri klinik araştırmalarda kanser tedavisi olarak kullanılmaktadır,” dedi. Eğer bu ilaç, insanlardaki kök hücrelerinin kasların rejenere ve onarım yeteneğini korumada işe yararsa, mutlaka daha iyi bir hale getirilmesi gerekecektir; ancak önemli olan olası bir yol bulduğumuzdur.
Yaşlanan nüfus ile birlikte, yaşlı insanları düşmelerden ve sakatlıklardan korumak, önemli bir araştırma sahası olacaktır; zira yaşlı insanlarda görülen düşerek yaralanmalar, NHS’ye günde 4.6 milyon pounda mal oluyor. 65 üstü 3 kişiden biri ve 80 üstünün neredeyse yarısı, yani yılda yaklaşık 3.4 milyon kişi düşmekte. Bu düşüşler, 70 yaş üstü insanlarda önemli bir sakatlık ve ölüm sebebi olmakla birlikte, kaza sonucu sakatlık olarak hastane kabullerinin yarısını oluşturuyor.
Bilim insanları, Nature dergisinin internette yayınlanmış son sayısında görebileceğimiz bu araştırmanın, ileride tedaviler sunacağını umuyor. King’s College’dan araştırmacı Kieran Jones şöyle diyor: “Bir sonraki adım, insanlardaki yaşlı kasları incelemek olacak. Böylelikle, insan kas liflerindeki kök hücre azalmasına ve kütle yitimi ile azalmaya sebep olanın aynı işleyiş olup olmadığını göreceğiz.” Dr. Basson, araştırmada kullanılan ilacın hastalara verilememesine rağmen, diğer FGF2 inhibitörlerinin potansiyel kanser tedavisi olarak test edilmekte olduklarını söyledi. “Kanser için yapılan klinik deneylerdeki ile aynı çözümü amaçlayan çok sayıda yeni üretilen ilaç var. Bu ilaçlar, sadece bir tümör durumunda bulunabilir,” diye ekledi. Kas depolayan tedavilerin ileride bulunacağını; fakat bunun beş ya da on yıl gibi bir zamanda olacağını söylemenin ya da bu konuda bir tahminde bulunmanın mümkün olmadığını belirterek sözlerini sonlandırdı.
Kaynak: https://www.dailymail.co.uk/health/article-2209231/Hope-new-anti-ageing-drugs-scientists-way-reverse-muscle-wastage-later-life.html
gençlik iksiri bu blog gönderim hoşuna gittiyse, alakalı bir diğer konuya da mutlaka göz at. Anti aging sektörüyle ilgili yenilikler linkteki yazıda…
Peki yapay zeka bu işin neresinde?
Tüm bu arayış, artık sadece ilaç laboratuvarlarında değil yapay zekanın da gündemine girmiş durumda. Yapay zeka bugün insan genomunu analiz ediyor, yaşlanmayla ilgili protein yapılarını modelliyor ve binlerce molekül arasından anti-aging adaylarını, çok daha kısa sürede tarayabiliyor.
Yani Gılgameş’in yılanı, Lokman Hekim’in rüzgarı derken insanlık binlerce yıl sonra bu sefer elinde çok daha güçlü bir araçla aynı sorunun peşine düştü: Daha uzun, daha sağlıklı, belki de çok daha uzun bir ömür mümkün mü?
Cevabı henüz bilmiyoruz. Ama tarihin hiçbir döneminde bu soruya bu kadar yakın olmamıştık. Yapay zekanın bu konudaki son gelişmelerine de mutlaka göz atın
Arada Bir Yer sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
Bir Cevap Yazın